Komisja finansowa odrzuciła budżet Szwajcarii na 2027. Lewica i SVP głosowały razem

Sojusz z dwóch biegunów

Georg Halter w analizie dla SRF News z 12 listopada 2026 zauważa, że w XXI wieku taka blokada budżetu jest prawdopodobnie bezprecedensowa. Przeciw budżetowi stanęli Zieloni i SP z lewej strony sceny oraz SVP z prawej. Nawet eksperci finansowi Bundesu nie przypominają sobie, by komisja finansowa kiedykolwiek odrzuciła budżet po jego omówieniu.

Dlaczego lewica mówi nie

Negatywne stanowisko lewicy jest mniej zaskakujące, bo budżet odrzuciła już rok temu. Przy budżecie na 2027 rok SP chciała, wobec lepszej sytuacji finansowej, cofnąć części pakietu oszczędnościowego Entlastungspaket 27, uchwalonego wcześniej przez parlament. Nie udało się.

Burżuazyjna większość nadal stawia na armię, a najbardziej traci na tym współpraca rozwojowa. Dlatego lewica przechodzi do opozycji w polityce finansowej. W debacie budżetowej ma jednak na koncie sukcesy: 70 mln franków więcej na infrastrukturę kolejową i dodatkowy milion na działania przeciw przemocy wobec kobiet.

Argument SVP

Z większym zdziwieniem przyjęto sprzeciw SVP, a jeszcze bardziej jego uzasadnienie. Polityk finansowy tej partii Lars Guggisberg mówi, że decydujące są podwyżki podatku VAT zapisane w planie finansowym. Dotyczą one finansowania 13. emerytury AHV, o której Szwajcarzy głosują pod koniec listopada, oraz funduszu zbrojeniowego planowanego przez Radę Federalną.

Halter zwraca uwagę, że plan finansowy nie jest częścią budżetu i w przeciwieństwie do niego nie ma mocy wiążącej. SVP przyłączyła się mimo to do lewicy, choć w budżecie osiągnęła więcej niż ona: prawie 50 mln franków mniej na azyl i 120 mln więcej na rolnictwo.

Twardsze fronty przed wyborami

Autor wskazuje, że na niespełna rok przed wyborami federalnymi rośnie skłonność do wyrazistych, maksymalistycznych żądań, a gotowość do ustępstw maleje. Powołuje się też na analizę NZZ sprzed roku, z której wynika, że w ciągu ostatnich dwudziestu lat frakcje coraz rzadziej głosowały wbrew linii partii, co utrudnia kompromisy.

Parlament potrafi jednak dochodzić do porozumień. Halter przypomina reformę ochrony zdrowia Efas, przyjętą w 2023 roku po 14 latach prac, oraz szeroko poparte rozwiązania w energetyce: Netzexpress i Beschleunigungserlass.

Armia, oszczędności i hamulec zadłużenia

Brak kompromisu przy budżecie Halter tłumaczy przede wszystkim wyzwaniami finansowymi ostatnich lat. Rada Federalna i burżuazyjna większość chcą szybko przeznaczyć na armię znacznie więcej środków, ze względu na zmienioną sytuację bezpieczeństwa w Europie. Wobec grożących deficytów przygotowano pakiet oszczędnościowy. Jednocześnie ministra finansów i większość parlamentu bronią hamulca zadłużenia (Schuldenbremse) i sprzeciwiają się jego złagodzeniu.

Według SRF to połączenie doprowadziło do finansowego usztywnienia stanowisk, którego skutkiem jest odrzucenie budżetu.