Kiedy po utracie pracy należy się zasiłek z ALV i ile wynosi

Ubezpieczenie od bezrobocia (Arbeitslosenversicherung, ALV) jest obowiązkowe dla prawie wszystkich pracowników najemnych. Chroni zarobki od średnio 500 franków miesięcznie. Samozatrudnieni nie są nim objęci. Sprawę prowadzą trzy instytucje: regionalne centrum pośrednictwa pracy (Regionales Arbeitsvermittlungszentrum, RAV), kasa bezrobotnych (Arbeitslosenkasse), która wypłaca pieniądze, i urząd kantonalny rozstrzygający sporne przypadki. Dane poniżej pochodzą z poradnika SECO „Arbeitslosigkeit”, wydanie 2026.

Zanim stracisz pracę

• Sprawdź okres wypowiedzenia. Jeśli umowa ani układ zbiorowy nie stanowią inaczej, wynosi 7 dni w okresie próbnym, miesiąc w pierwszym roku pracy, dwa miesiące od drugiego do dziewiątego roku i trzy miesiące od dziesiątego roku, zawsze na koniec miesiąca.
• Szukaj pracy już w okresie wypowiedzenia i zachowuj kopie podań. RAV sprawdza starania o pracę (Arbeitsbemühungen) także z tego czasu.
• Do RAV możesz się zgłosić już w okresie wypowiedzenia.
• Jeśli odejdziesz z pracy bez nowej posady albo dasz pracodawcy powód do zwolnienia, kasa zbada, czy bezrobocie jest zawinione. Wtedy wstrzymuje wypłatę na 1 do 60 dni (Einstelltage).

Warunki

• mieszkasz w Szwajcarii, a jako cudzoziemiec masz ważne zezwolenie B lub C;
• w ciągu dwóch lat przed zgłoszeniem masz co najmniej 12 miesięcy składek;
• możesz i chcesz przyjąć odpowiednią pracę (Vermittlungsfähigkeit);
• przychodzisz na rozmowy w RAV i co miesiąc wykazujesz starania o pracę.

Okresy składkowe z Polski i innych państw UE liczą się, jeśli ostatnio pracowałeś w Szwajcarii i płaciłeś tu składki. Potrzebny jest formularz PD U1. W Polsce wydaje go wojewódzki urząd pracy właściwy dla ostatniego miejsca zamieszkania, przy kompletnych dokumentach w ciągu 7 dni. Pracownicy przygraniczni pobierają zasiłek zwykle w kraju zamieszkania.

Jak się zgłosić

1. Zarejestruj się w RAV online na arbeit.swiss albo osobiście, najpóźniej pierwszego dnia, za który chcesz zasiłku. Bezrobotnym w rozumieniu ALV jesteś dopiero od rejestracji.
2. W ciągu 15 dni RAV zaprosi cię na pierwszą rozmowę. Zabierz legitymację AHV albo kartę ubezpieczenia zdrowotnego, dokument tożsamości i dowody szukania pracy.
3. Wybierz kasę bezrobotnych. Wybór obowiązuje przez cały okres pobierania.
4. Złóż wniosek (Antrag auf Arbeitslosenentschädigung), najlepiej przez e-usługę, z zaświadczeniami pracodawców z ostatnich dwóch lat (Arbeitgeberbescheinigung) i ewentualnie z formularzem PD U1.
5. Co miesiąc wysyłasz formularz „Angaben der versicherten Person”. Roszczenia niezgłoszone w ciągu trzech miesięcy przepadają.

Ile wynosi zasiłek

Podstawą jest ubezpieczona pensja (versicherter Verdienst), czyli średni zarobek objęty składką AHV z ostatnich 6 miesięcy albo, jeśli to korzystniejsze, z ostatnich 12. Za tydzień przysługuje 5 stawek dziennych (Taggelder).

• 80 procent dostaje ten, kto utrzymuje dzieci poniżej 25 lat, ma ubezpieczoną pensję do 3797 franków albo pobiera rentę inwalidzką przy niezdolności co najmniej 40 procent.
• 70 procent dostają pozostali.

Od zasiłku potrąca się składki społeczne, a u cudzoziemców opodatkowanych u źródła także podatek u źródła (Quellensteuer).

Jak długo

Maksymalnie w ciągu dwóch lat (Rahmenfrist):

• 200 stawek: do 25 lat bez dzieci na utrzymaniu;
• 260 stawek: od 12 do mniej niż 18 miesięcy składek;
• 400 stawek: od 18 do 24 miesięcy składek;
• 520 stawek: od 22 do 24 miesięcy składek i wiek od 55 lat albo renta IV przy niezdolności co najmniej 40 procent.

Kto traci pracę w ciągu czterech lat przed wiekiem emerytalnym, dostaje dodatkowe 120 stawek.

Dni karencji

Pierwsza wypłata przychodzi po dniach karencji (Wartetage). Przy rocznym dochodzie do 36 000 franków karencji nie ma. Osoby z dziećmi na utrzymaniu mają 0 dni do 60 000 franków i 5 dni powyżej. Bez dzieci obowiązuje: 5 dni od 36 001 do 60 000 franków, 10 dni do 90 000, 15 dni do 125 000 i 20 dni powyżej 125 000 franków.

Praca w trakcie bezrobocia

Zarobek z pracy podjętej w czasie bezrobocia (Zwischenverdienst) zgłaszasz kasie. Kasa dopłaca 70 albo 80 procent różnicy między tym zarobkiem a ubezpieczoną pensją. Razem dostajesz więcej niż sam zasiłek i zbierasz nowe okresy składkowe.