Przejdź do treści
czwartek, 19.11.2026
Moja Szwajcaria
Źródło: SRF News (CH) ·

Sondaż SRG: 51 proc. przeciw podwyżce VAT na 13. emeryturę AHV

Gdyby głosowano 7 listopada, projekt finansowania 13. emerytury AHV przepadłby. Według drugiego sondażu SRG przeciw jest 51 proc. badanych, za 46 proc.

Urna wyborcza i karty do głosowania na stole w szwajcarskim lokalu wyborczym

Wyniki drugiego sondażu

Badanie na zlecenie SRG SSR przeprowadził instytut GFS Bern. Odpowiedzi udzieliło 13 527 uprawnionych do głosowania, a ankiety zbierano między 4 a 11 listopada 2026. Błąd statystyczny wynosi ±2,8 punktu procentowego.

Za podwyżką podstawowej stawki VAT o 0,4 punktu procentowego na rzecz AHV opowiada się 46 proc. ankietowanych. Przeciw jest 51 proc., a 3 proc. nie ma zdania. W pierwszym sondażu z połowy października układ był remisowy. Od tamtej pory obóz przeciwników urósł o dwa punkty procentowe, a zwolennicy pozostali na tym samym poziomie.

GFS Bern ocenia, że opinie po obu stronach okrzepły, choć wciąż na średnim poziomie. Odsetek osób raczej zdecydowanych spadł do 30 proc.

O co głosują Szwajcarzy

W marcu 2024 roku wyborcy przyjęli inicjatywę wprowadzającą 13. emeryturę AHV. Jej koszt na początku przekracza cztery miliardy franków rocznie. W czerwcu parlament zdecydował, że część wydatków sfinansuje podwyżka VAT o 0,4 punktu procentowego. Podwyżka nie obejmie niektórych towarów codziennego użytku, takich jak żywność czy leki.

Zmiana wymaga poprawki do konstytucji, dlatego głosowanie odbędzie się 29 listopada. Jeśli projekt przejdzie, podwyżka wejdzie w życie najwcześniej w 2028 roku. Trzynaste emerytury w tym roku i w 2027 będą wypłacane z funduszu AHV, bez dodatkowego finansowania.

Podziały partyjne i pokoleniowe

Stosunek do projektu mocno zależy od preferencji partyjnych. Wśród sympatyków Zielonych i SP oraz osób niezwiązanych z żadną partią poparcie wyraźnie rośnie. Po stronie burżuazyjnej sprzeciw się umocnił. Lukas Golder, politolog i współkierownik GFS Bern, mówi, że lewica zdołała zewrzeć szeregi. Dodaje jednak: „Także wśród lewicy pozostaje pewien sceptycyzm co do sprawiedliwości tego projektu podatkowego”.

Nadal widoczny jest podział pokoleniowy. Młodzi wyraźnie odrzucają projekt, a osoby powyżej 65. roku życia go popierają.

Argumenty przeciwników silniejsze

Wszystkie trzy argumenty przeciwników badane przez GFS Bern uzyskują co najmniej 60 proc. poparcia. Argumenty zwolenników mają średnio o 10 punktów procentowych niższą akceptację. Golder mówi o „trudnej sytuacji wyjściowej” dla obozu Tak, bo inicjatywę w debacie mają raczej przeciwnicy. Jego zdaniem nie ma też argumentu za projektem, który naprawdę przekonuje i budzi emocje.

Za projektem opowiedziały się Zieloni, SP, GLP i Mitte. Golder zauważa, że tym partiom brakuje nieco zaangażowania, bo wciąż pada krytyka. Trudno wtedy z pasją angażować się w kompromis. Według niego wiele zależy od tego, czy uda się przedstawić projekt jako rozsądny kompromis. Do tej pory się to nie udało.

Podwójna większość i otwarty wynik

Projekt wymaga podwójnej większości, czyli poparcia większości głosujących i większości kantonów. Z danych GFS wynika, że do uzyskania większości kantonów potrzeba niewiele ponad 50 proc. głosów za.

Golder zastrzega, że sprawa nie jest rozstrzygnięta. Mobilizacja i dalsze dyskusje o częściowym finansowaniu 13. emerytury mogą jeszcze wpłynąć na wynik. Jego prognoza pozostaje taka sama: „Będzie ciasno”.

Czytaj też

Źródło: Money.pl (PL)

Prezydent zawetował podwyżkę VAT na napoje energetyczne i bezalkoholowe odpowiedniki alkoholi

Źródło: Onet Wiadomości (PL)

Zgromadzenie Ogólne TK uchyliło immunitety Święczkowskiemu i Sochańskiemu

Źródło: SRF News (CH)

Sondaż SRG przed 29 listopada: Feuerwerksinitiative prowadzi, podwyżka VAT na AHV i inicjatywa Mitte bez poparcia