Sondaż SRG: 51 proc. przeciw podwyżce VAT na 13. emeryturę AHV
Gdyby głosowano 7 listopada, projekt finansowania 13. emerytury AHV przepadłby. Według drugiego sondażu SRG przeciw jest 51 proc. badanych, za 46 proc.

Wyniki drugiego sondażu
Badanie na zlecenie SRG SSR przeprowadził instytut GFS Bern. Odpowiedzi udzieliło 13 527 uprawnionych do głosowania, a ankiety zbierano między 4 a 11 listopada 2026. Błąd statystyczny wynosi ±2,8 punktu procentowego.
Za podwyżką podstawowej stawki VAT o 0,4 punktu procentowego na rzecz AHV opowiada się 46 proc. ankietowanych. Przeciw jest 51 proc., a 3 proc. nie ma zdania. W pierwszym sondażu z połowy października układ był remisowy. Od tamtej pory obóz przeciwników urósł o dwa punkty procentowe, a zwolennicy pozostali na tym samym poziomie.
GFS Bern ocenia, że opinie po obu stronach okrzepły, choć wciąż na średnim poziomie. Odsetek osób raczej zdecydowanych spadł do 30 proc.
O co głosują Szwajcarzy
W marcu 2024 roku wyborcy przyjęli inicjatywę wprowadzającą 13. emeryturę AHV. Jej koszt na początku przekracza cztery miliardy franków rocznie. W czerwcu parlament zdecydował, że część wydatków sfinansuje podwyżka VAT o 0,4 punktu procentowego. Podwyżka nie obejmie niektórych towarów codziennego użytku, takich jak żywność czy leki.
Zmiana wymaga poprawki do konstytucji, dlatego głosowanie odbędzie się 29 listopada. Jeśli projekt przejdzie, podwyżka wejdzie w życie najwcześniej w 2028 roku. Trzynaste emerytury w tym roku i w 2027 będą wypłacane z funduszu AHV, bez dodatkowego finansowania.
Podziały partyjne i pokoleniowe
Stosunek do projektu mocno zależy od preferencji partyjnych. Wśród sympatyków Zielonych i SP oraz osób niezwiązanych z żadną partią poparcie wyraźnie rośnie. Po stronie burżuazyjnej sprzeciw się umocnił. Lukas Golder, politolog i współkierownik GFS Bern, mówi, że lewica zdołała zewrzeć szeregi. Dodaje jednak: „Także wśród lewicy pozostaje pewien sceptycyzm co do sprawiedliwości tego projektu podatkowego”.
Nadal widoczny jest podział pokoleniowy. Młodzi wyraźnie odrzucają projekt, a osoby powyżej 65. roku życia go popierają.
Argumenty przeciwników silniejsze
Wszystkie trzy argumenty przeciwników badane przez GFS Bern uzyskują co najmniej 60 proc. poparcia. Argumenty zwolenników mają średnio o 10 punktów procentowych niższą akceptację. Golder mówi o „trudnej sytuacji wyjściowej” dla obozu Tak, bo inicjatywę w debacie mają raczej przeciwnicy. Jego zdaniem nie ma też argumentu za projektem, który naprawdę przekonuje i budzi emocje.
Za projektem opowiedziały się Zieloni, SP, GLP i Mitte. Golder zauważa, że tym partiom brakuje nieco zaangażowania, bo wciąż pada krytyka. Trudno wtedy z pasją angażować się w kompromis. Według niego wiele zależy od tego, czy uda się przedstawić projekt jako rozsądny kompromis. Do tej pory się to nie udało.
Podwójna większość i otwarty wynik
Projekt wymaga podwójnej większości, czyli poparcia większości głosujących i większości kantonów. Z danych GFS wynika, że do uzyskania większości kantonów potrzeba niewiele ponad 50 proc. głosów za.
Golder zastrzega, że sprawa nie jest rozstrzygnięta. Mobilizacja i dalsze dyskusje o częściowym finansowaniu 13. emerytury mogą jeszcze wpłynąć na wynik. Jego prognoza pozostaje taka sama: „Będzie ciasno”.