Samotna matka z Szwajcarii: 3000 franków miesięcznie i dług wobec pomocy socjalnej
Nadja Chahdi ma 26 lat i sama wychowuje sześcioletnią córkę. Należy do 1,45 mln osób w Szwajcarii zagrożonych ubóstwem, czyli co szóstego mieszkańca kraju.

Historię Nadji Chahdi opisała Sandra Brand w serwisie SRF News, a temat pojawił się też w programie „10 vor 10". Chahdi wychowuje córkę Elinę praktycznie od jej urodzenia. Dostaje alimenty i pracuje, ale na życie dla siebie i dziecka ma około 3000 franków miesięcznie.
„Haruję, a i tak nie starcza. Trzeba wybierać: zapłacić rachunek albo wydać te 100 franków na zakupy, żeby zjeść coś przyzwoitego, i ryzykować, że w następnym miesiącu znowu nie zapłacę", mówi.
Ubóstwo przechodzi z pokolenia na pokolenie
Matka Chahdi również samotnie wychowywała troje dzieci i korzystała z pomocy socjalnej. Gdy Nadja skończyła 18 lat, została automatycznie zgłoszona do pomocy socjalnej, ponieważ wciąż się uczyła.
SRF zwraca uwagę, że ubóstwo bywa dziedziczone. Osoby z rodzin dotkniętych biedą mają wyraźnie wyższe ryzyko, że w dorosłości same znajdą się w trudnej sytuacji. „Bardzo trudno wyrwać się z tej spirali", mówi Chahdi. Jej zdaniem ubóstwo ma charakter strukturalny i nie wynika z indywidualnych niepowodzeń.
Kto jest zagrożony ubóstwem
Zagrożony ubóstwem jest gospodarstwo domowe, którego dochód jest niższy niż 60 procent mediany dochodów, przeliczonej na wielkość gospodarstwa. Według Caritas w 2023 roku próg wynosił 2645 franków miesięcznie dla jednej osoby i 5554 franki dla dwojga dorosłych z dwojgiem dzieci.
Zgodnie ze statystykami federalnymi, na które powołuje się SRF, ryzyko jest wyższe u kobiet niż u mężczyzn. Szczególnie narażeni są też:
- samotni rodzice z dziećmi,
- pary z trzema lub więcej dzieci,
- osoby powyżej 65. roku życia,
- osoby bez ukończonej szkoły zawodowej lub matury,
- cudzoziemcy z Europy Południowej i krajów spoza UE.
Pomoc socjalna i media społecznościowe
Przez kilka lat Chahdi żyła na poziomie minimum egzystencji. Pracowała w 60 procentach etatu jako asystentka opieki w żłobku. Większy wymiar godzin nie wchodził w grę, bo opiekę nad córką musiała organizować sama. Zarabiała poniżej 2000 franków, więc korzystała z pomocy socjalnej.
W wieku 23 lat opublikowała na Instagramie i TikToku pierwszy film o życiu na granicy minimum. Chciała, żeby ktoś wcześniej opowiedział, gdzie szukać pomocy. Dziś ma ponad 50 000 obserwujących, a dzięki zleceniom reklamowym zarabia na platformach. Dwa lata temu mogła wyrejestrować się z pomocy socjalnej. Nazywa to ważnym krokiem ku bardziej samodzielnemu życiu.
Dług po wyjściu z pomocy
Same wpływy z mediów społecznościowych jej nie wystarczają. Obecnie pracuje na godziny w niepełnym wymiarze w firmie produkującej środki higieny menstruacyjnej i szuka etatu w opiece lub pielęgniarstwie.
Musi też zwrócić większą część pobranej pomocy socjalnej. Zostało jej do spłaty jeszcze kilkadziesiąt tysięcy franków. „Gdy wreszcie wychodzisz z pomocy socjalnej, od razu masz długi. Grozi to tym, że nigdy do końca nie wyjdziesz ze spirali ubóstwa", mówi.
Chahdi chce, żeby temat ubóstwa przestał być tabu. Według niej w Szwajcarii oznacza ono sytuację, w której ludzie pracują ponad siły i mimo to nie są w stanie opłacić rachunków, bo brakuje odpowiednich rozwiązań systemowych.